Elhamra - Ndertesa "Feniks"

Ndertesa Elhamra , apo siç njihet me emrin e vjeter Alhambra (qe dmth e kuqe) eshte nje nga ndertesat me te bukura dhe te rendesishme , nje nga ndertesat me histori me te çuditshme dhe enigmatike , e gjendur ne nje nga lagjet me te rendesishme te kultures, artit dhe siç dihet mire ne ditet e sotme dhe te defrimit siç eshte Beyoglu (apo e njohur ndryshe me emrin e vjeter Pera)…
E quaj te tille sepse e kaluara e veçante e kesaj ndertese te shtyn te mendosh keshtu.Fillimet e saj jane fillimet e shekullit te 19-te .Dihet se ne vitin 1827 nje Gjenovez i quajtur Guistiniani Barthelmy kishte ndertuar aty nje teater me origjine franceze.Njekohesisht ne ndertese ndodhej dhe restoranti i njohur "Billur". Asokohe perballe saj ndodhej teatri Concordo, i cili u mbyll ne vitin 1906 , per ti lene vendin kishes San Antoine..Po ne ate kohe per arsye krejtesisht te paditura Elhamra u mbyll..Ne vitin 1920 , ndertesa blihet nga Arapzade Sait Bej i cili sipas gojedhenave thuhet se e rindertoi çdo gje nga e para duke e shkaterruar ndertesen e vjeter se pari.Ne vitin 1922 arkitekt Ekrem Hakkı Ayverdi dhe Kiryadis rindertojne dhe restaurojne kinemane e re te ashtuquajtur "Alhambra" brenda nderteses.Kesisoj pas nje periudhe tjeter mbylljeje ne vitin 1922 ajo beri hapjen me te bujshme dhe te suksesshme kete here si kinema.Per momentin qe u hap ajo u shqua per anen e saj arkitekturale dhe teknologjine e perparuar te perdorur ne strukturat e saj. U shnderrua keshtu ne nje nga vendet e prefuara te aristokracise dhe shtreses se larte te shoqerise turke , duke mos menjanuar faktin se qe salloni i preferuar i Ataturkut per pritjet e ndryshme…Fama dhe lavdia e saj filloi te zbehej sidomos pas vitit 1945 kur salloni i nderteses kishte filluaj te konkurohej rende nga shume sallone te tjera qe ndodheshin me ne qender.Kesisoj mbyllja e kinemase u be e pashmangshme per t'ja lene vendin serish nje salloni teatri.Ne vitin 1976 salloni i teatrit kthehet perseri ne nje sallon kinemaje kesaj here me emrin e ndryshuar si "Elhamra".
Por Elhamra kete here e kishte humbur shkelqimin dhe sqimen e meparshme dhe rruga e vetme per ta mbajtur te gjalle interesin e klientave u pa si fillim shfaqja e filmave aksion (kryesisht karateje) gjate viteve ’70 , nderkohe qe ne vitet ’80 dhe deri ne vitin ’99 u perhumb ne vorbullen e filmave erotike.Dukej sikur nje lloj mallkimi i padukshem e ndiqte kete ndertese hap pas hapi .Kesaj here arsyeja e mbylljes se saj qe disi me e kobshme , nje renie e befasishme zjarri shkakton djegien e kinemase , e cila duke qene dhe e vogel , daljet nuk i kishte te pozicionuara shume volitshem.Shume mendime dhe supozime jane hedhur mbi djegjen e kesaj kinemaje ne vitin 1999.Njeri prej tyre q ese djegja ishte bere me paramendim nga grupet fetare si ndershkim i politikes qe kjo kinema ndiqte.
Disa vite me vone Elhamra – Ndertesa “Feniks” u ngrit serish nga hiri i saj per t’ja lene vendin kesaj here nje ndertese bujtese te nje teatri te vogel , nje shtepie kulture shume te njohur per ekspozitat e saj te rendesishme rreth artit modern (pikture,fotografi) si dhe leksionet e filozofise (Faqja e saj e internetit : http://www.karsi.com/) ..Ne katin e pare te Elhamres ndodhen punishte artizanati .Elhamra eshte kthyer serish ne nje nga qendrat ne ze kulturore dhe interesi dhe popullariteti i saj po rritet nga dita ne dite.Egzistojne ide se kesaj ndertese do ti kthehet serish atmosfera e viteve , por kesaj here shume me profesionalisht me nje kinema dhe teater super modern.
Duket sikur “Elhamra” kete here do te kete nje jete me te “gjate” dhe do te gjeje qendrueshmerine qe asnjehere nuk e perjetoi.
Qendrueshmeri qe mendoj se e meriton pas tere kokefortesise se saj per te rilindur panvaresisht çdo lloj permbysjeje sado te rende.

Annamode Fashionset-Moda ne kinema

Gjate kohe se festivalit te filmit nderkombetar ne Stamboll, nga qendra kulturore italiane u organizua nje ekspozite mode me veshjet e dizenjuara enkas per filmat me skenar ne vitet 1900-1960.
Te gjitha keto veshje jane krijuar nga shtepia e njohur e modes , Annamode.Kjo shtepi mode u krijua menjehere pas luftes se dyte boterore ne vitin 1946 nga motrat Anna dhe Teresa Allegri.Fill pas themelimit, Annamode perveç koleksioneve te pergjithshme per masen , ka punuar dhe krijuar dizenjime dhe veshje te ndryshme dhe per industrine e filmit.
Ne stafin e kesaj firme kane punuar per nje kohe te caktuar ne fillim te karrieres se tyre dhe emra si Franco Zefirelli,Mauro Bolognini dhe Piero Tosi.
Nga rregjizoret qe kane punuar me kete firme mode mund te rendis : Luchino Visconti,Federico Fellini,King Vidor,Michelangelo Antonioni,Vitorio De Sica etj...
Disa nga divet e kinemase si Sophia Loren,Gina Lolobrigida,Claudia Cardinale,Ingrid Bergman,Ornella Muti,Charlotte Rampling etj, kane ekspozuar veshjet e kesaj shtepie mode mrekullisht neper keto filma.
Ndjesite qe mu krijuan teksa vizitoja ekspoziten qene te papershkrueshme.Mua me pelqejne veshjet vintage (nga vitet '20-'60) dhe retro (nga vitet '60-fund te viteve '70) dhe ne kete ekspozite qene shpalosur aq magjishem.
Me e bukura eshte se aty ishin fustanet dhe rrobat origjinale te veshura nga artistet e lartpermendura.Patjeter qe i fotografova dhe preka te tera fustanet me dore:)) Pse me vinte me ky rast?:))
Ishte nje fustan (i periudhes se viteve '20) qe Ingrid Bergman e kishte veshur ne filmin : NINA matter of time (Vincent Minelli , 1976) , ishte pak si i djegur ne anen e majte te kraharorit.Nuk mu durua dhe e fotografova se afermi:)
Kishte fustane te çdo periudhe duke filluar nga vitet 1900,1910,1920,1930,1940,1950 dhe 1960..
Keto qene ndare me mure dhe per secilen periudhe dhe film qe i perkiste asaj periudhe kishte pershkrim mbi moden ne ato vite si dhe pershkrim mbi filmat.
Fustanet ishin shume te bukura dhe ngela pa goje duke i pare.Pastaj ishte diçka fantastike ti kishe kaq afer dhe ti prekje veshje te tilla dikur te veshura neper filma qe dhe sot e kesaj dite na kane mbetur ne mendje.
Ndersa kur hyra ne pjesen e ekzpozites qe i perkiste filmit te Fellinit (Tre passi nel delirio, me dizenjator Piero Tosin) ngriva..Jam e marrosur pas Fellinit , filmave dhe ideve te tij qe e sfidojne epitetet "fantastike" dhe "te çmendura" dhe ishte nje mrekulli ti shikoje kostumet e shfrenuara dhe super fantastike (ne kuptimin super fancy) qe ai kishte perdorur ne filmat e tij..
Dola nga ekspozita e mbushur me mrekulline e botes se kinemase te derdhur ne rroba..
Po ju ve disa foto nga ekspozita.Per me shume rreth Annamode klikoni ketu:
http://en.centralemontemartini.org
www.romacinemafest.org,
www.yarmo.com
Fotot po i ve te vogla meqe jane shume...

Kembanat e fundit per Sulejman Pitarken

Dje meqenese ishte dita e fundit ne Tirane dhe nuk kisha patur mundesi te ikja me perpara ne teater, vendosa te ikja me motren.Kisha shume qejf qe po shkoja se kam shume vite pa ikur ne teatrin shqiptar.
Por tere kenaqesia na u nderpre tek dera e teatrit ku ishte vene shpallja e vdekjes se aktorit te nderuar te popullit Sulejman Pitarka.
Eshte nje nga aktoret e mi me te pelqyer, madje ai qe doja me shume se paku sa i perket brezit te vjeter te aktoreve qe jetojne ende.Perhere me ka bere pershtypje loja e tij e mrekullueshme , mimika e tij qe nuk kishte te share, veshtrimi aq i veçante dhe i zgjuar , zeri i tij qe aq mahnitshem ndryshonte ne dialektet e shumta..Sidomos dua te spikas lojen e tij te shkelqyer ne teatrin e fundit ku luante nje rol te nje plaku , te bijte e te cilit donin ta largonin sa me pare nga jeta e tyre duke e nisur ne nje azil.
Sulejman Pitarka e filloi karrieren e tij ne banke , por gjate periudhes se ushtrise ku rastesisht luajti ne disa pjese , rruga e tij e karrieres ndryshoi drejt arteve te bukura.
Gjate jetes se tij artistike mjaft te pasur ai i dhuroi publikut shqiptar 50 role vertet sfiduese dhe mbreselenese.
Me humbjen e tij edhe ekrani dhe skena shqiptare , humbi nje pjese te rendesishme te shpirtit artistik.
Teatri qe ndoqa dje quhej "Kembanat e muzgut" me skenar te Teodor Laços, me pjesemarrjen e aktoreve te nderuar si Robert Ndrenika,Mirush Kabashi,Marjeta Ljarja etj...
Nuk e di sepse , mbase nga emri por dhe nga atmosfera e krijuar ne skene , mu krijua ndjesia sikur kjo loje ishte si ajo kembana e fundit qe binte per Sulejman Pitarken...

I paharrueshem qofte perhere kujtimi i tij....

per me shume informacion mbi Sulejman Pitarken : http://sq.wikipedia.org/wiki/Sulejman_Pitarka

"KAO" - nje himn per jeten

"Kao" dmth fytyre ne japonisht.Ishte ky emri i nje nga filmave japoneze qe ndoqa gjate kohes se festivalit te filmit japonez javen e shkuar.
Ky film , dale ne vitin 2000 me regjizor Junji Sakamoton dhe me aktore kryesore Naomi Fujiyama eshte nje veper e veçante dhe paksa e çuditshme , veper qe i dedikohet te paperfillurve,te vetmuarve , terbimit njerezor ,dufit ndaj narcizmit , vullentit dhe deshires per jeten sido qe te vije ajo.

Masako , eshte nje vajze jo fort e pashme (madje pak rrangalle mund te themi), ka nje paraqitje prej te vonuare mendore.E gjithe çfare ajo ben tere diten , eshte te qepe ne dyqanin e pastrimit kimik te te jemes , te haje sa te kete fuqi , te lexoje libra roze , te shohe telenovela romantike ku nuk i ndalon dot lotet..Eshte nje femije i vetmuar ,i jati pas te cilit ajo ka qene fort e lidhur nuk eshte me prane tyre, e jema nuk para e merr fort seriozisht dhe e sheh vetem si nje dudume gjysme te çmendur, ndersa motra e vogel e urren ate pa mase per shkak te hallduperise se saj dhe e ka bere si mision mundimin e motres me te madhe dhe poshterimin e saj, duke perfshire ketu dhe poshterime fizike si psh rrezimi dhe qellimin me paramendim te motres.

Rrjedha e jetes se tyre ndryshon nje dite kur e jema i vdes dhe motra e vogel zihet dhe e godet ate me pretekstin se e ka bere te ndihet e turperuar tere jeten..Pas nje perleshjeje te vogel , Masako largohet por motra e vogel e ndjek nga pas dhe e nxit.Pas pak duket trupi pa jete i motres se vogel dhe Masako qe vishet dhe pasi merr dhe leket e sjella per ngushellim per te jemen, largohet nga shtepia...Deri ketu kemi pare vetem njeren ane te medalionit , jeta qe do te ndjeke Masako me pas do t'ju habiste te gjithe me gjallerine , shumengjyrshmerine e saj..Sado qe e ndjekur nga nje sere veshtiresish te shumta te shkaktuara pakez dhe nga menyra e saj e çuditshme e sjelljes , si psh. dhunimi i saj nga nje punonjes i gjendjes civile ku shkon per te kerkuar babain , fillimi i saj i punes ne nje shtepi publike si recepsioniste, me pas lenia e saj per shkak te gjetjes se padronit te vetevarur, me tutje gjetja pune ne nje shtepi karaokeje ku ajo gjen dhe mbase miken e saj te vetme ne jete , eksperiencat e saj te ndryshme ne çdo fushe dhe vullneti i saj i çuditshem per te mesuar çdo gje dhe per te sfiduar veten (si psh biçikleta qe ne fillim sa hipte plandosej me vone e mesoi per bukuri , apo noti gjera keto te cilat i jati qe e vleresonte shume i pat thene se nuk do ti mesonte kurre sepse qe e paafte).Me pas pas vrasjes se vellait te padrones se karaokes (theksoj se Masako nuk kishte gisht ne kete) ajo largohet serish ne nje qytet tjeter pa harruar te lajmeroje padronen e karaokes ne telefon arsyen sepse u largua.Arrin ne nje fshat te vogel dhe aty fillon pune prane nje fshatareje si ndihmese,deri kur vjen deri ne ate fshat te larget lajmi per te si e kerkuar per vrasje .Masako serish ben ç'eshte e mundur per tu arratisur se andejmi dhe filmi mbaron me nje panorame te mrekullueshme ku tregon Masakon te hipur ne nje komardare duke notuar me ate pak not qe kishte mesuar drejt anijes me te afert.

Ndjesi te ndryshme mund te keni gjate ketij filmi per heroinen, disa prej jush mund ta kene inat , mund ta urrejne , disa mund ta vleresojne.

Ajo qe me beri me shume pershtypje qe dashuria dhe etja e Masakos per te jetuar , per te bukuren dhe deshirat dhe pretendimet e saj te pafajshme per jeten.Nje njeri kaq i paperfillur , kaq i larguar , kaq i poshteruar madje dhe nga familja e saj , mbeti e lidhur deri ne fund me familjen e saj dhe e vuajti vrasjen e se motres (duke u munduar dhe te vetevritet disa here por pa sukses, si psh nje here keputi litarin kur u vetevar per shkak te peshes se saj:)

Nje gje e tille te ben te ndiesh nje respekt , nje simpati te çuditshme per kete heroine kaq , antiheroike por aq dhe te veçante njekohesisht , nje heroine qe arrin te ndeze dhe nga mesi i erresires ku ndodhet shkendijat dhe shpresen e jetes , sido qe te vije ajo...

p.s: fitues i 22 çmimeve dhe 5 kandidaturave te ndryshme nga ku , fitues i festivalit te filmit japonez, regjizori fitues i Blue Ribbon festival etj.Pika vleresuese ne imdb.com : 6,9 nga 10 qe eshte maksimalja.Une per vete e vleresova me 8.

photo source: www.imdb.com

"Shamikuqja"

Keto foto po i ve me kerkese te N.Agos.
"Shamikuqja" eshte nje nga filmat me te bukur turq qe telespektatori shqiptar ka mundur te ndjeke.Eshte dhe mbetet nje nga filmat kult per kinemane turke.
Skenari eshte bere sipas librit te shkrimtarit te shquar nga Kergezistani Chinghiz Aitmatov.Ka fituar shume çmime ne Evrope dhe Azi.Ideja kryesore e filmit eshte "puna".Ne fakt duhet pergezuar fakti qe megjithese shkrimtari i cili ka qene i detyruar te shkruante patjeter nje gje te frymezuar me zor nga partia:( gje normale kjo per te gjitha republikat komuniste , ka arritur ne nxjerre ne pah diçka tjeter shume me te rendesishme duke perdorur serish "punen" si subjekt:)
Ne film ka nje lloj dileme se gruaja (Shamikujqja) duhet te kthehet tek burri qe ajo vete e do , por qe ai nuk e meriton pas gabimeve qe ka bere , apo te rrije me burrin qe ka bere shume per te dhe birin e saj dhe qe djali i saj e njeh si baba.Ne perfundim ajo zgjedh te dytin sado qe me shpirt te vrare dhe nxirret si ide se ai qe e meriton dashurine eshte ai qe e ushqen apo mundohet per ta fituar ate, sado qe kete e paraqet duke futur aspektin e punes siç ju thashe me pare.
Sado qe ne kinemane turke sidomos keto vitet e fundit ka pasur nje gjallerim dhe zhanre te ndryshme filmash jane shfaqur , "Shamikuqja" ngelet nje nga filmat me te bukur dhe te veçante ne historine e kinemase turke.

photosource: www.sabah.com.tr